maandag 11 maart 2013

Het CPB bepaalde de AOW-leeftijd

Het Centraal PlanBureau (CPB)  is een uitvinding van Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen. Vanaf het begin in 1945 hield het bureau zich bezig met het construeren van macroeconomische modellen. Dat gebeurt nog steeds. Met die modellen worden effecten van beleid door gerekend. Op mijn colleges bespreek ik soms de pennevruchten van het CPB. Ik vertel er mijn studenten wel direct bij dat de CPB-resultaten niet al te letterlijk moeten worden genomen. De geschriften van het CPB zijn wat dat betreft te vergelijken met de teksten van de bijbel of de koran. De ellende begint zodra die letterlijk voor waarheid worden aangenomen. Politici doen dat graag als het hun zo uitkomt. Neem de discussie over de AOW-leeftijd. Een paar jaar geleden vond een groot deel van de politiek dat die AOW-leeftijd naar 67 jaar moest. Het toenmalige kabinet liet het CPB berekenen wat de effecten zouden zijn en ziet: het CPB-orakel rekende uit dat in 2035 de opbrengst 4 miljard euro zou zijn. Het was een volstrekt willekeurige uitkomst. Het is niet zo moeilijk om met andere aannames andere uitkomsten te krijgen. Maar in de politiek werd die 4 miljard als een soort heilig getal beschouwd. Iedereen die het niet eens was met een verhoging van de AOW-leeftijd en met een alternatief wilde komen, moest aantonen dat dit alternatief ook minstens 4 miljard euro zou opleveren. Maar, helaas, in Nederland heeft het CPB een monopolie op de glazen bol van de toekomstvoorspelling. Dus ieder alternatief zou eerst door die glazen bol van het CPB moeten en dan ook geen 4 miljard euro opleveren. Tenzij je natuurlijk voorstelde dat de verhoging van de AOW-leeftijd naar 69 jaar zou moeten zoals mijn collega Lans Bovenberg eens deed. Dan is de opbrengst navenant hoger.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten