donderdag 12 september 2013

Albert Jolink: de zwarte zwaan van Keynes en Tinbergen (III en slot)


De zwarte zwaan is een hoogst onwaarschijnlijke gebeurtenis die (vrijwel) niemand verwacht en toch plaats vindt met grote gevolgen. Het succes van de boekenreeks Harry Potter was een zwarte zwaan, het megasucces van The Beatles 50 jaar geleden ook en, natuurlijk, de kredietcrisis van 2007/2008. De zwarte zwaan verdraagt zich slecht met de normale verdeling (zie hoofdstuk 15 van The Black Swan van Taleb). Waarom? Eenvoudig: omdat volgens de normale verdeling extreme waarden praktisch zijn uitgesloten. En zo zijn we weer terug bij de econometristen die veronderstellen dat de residuen van hun regressievergelijkingen een normale verdeling hebben. Dat is een reuze handige aanname omdat je dan met de gegevens in je hand met vrijwel 100% zekerheid iets over de economische werkelijkheid kunt zeggen. Dat was al het onderwerp van het Tinbergen-Keynesdebat van 1939/1940. Albert Jolink beweerde daarover dat zowel Keynes als Tinbergen weinig te zeggen hadden over de zwarte zwaan. Fout! Tinbergen liet zich in dat debat ontvallen dat exceptioneel grote residuen uit een geschatte regressievergelijking misschien toch wel alsnog verklaard zouden kunnen worden. Hele generaties econometristen (waaronder schrijver dezes) zijn opgevoed met het idee dat je deze zogenaamde uitbijters alsnog moet proberen weg te masseren. Keynes in zijn gebruikelijke understatement sabelde deze praktijk bij voorbaat neer. Keynes zegt dat Tinbergen kennelijk veronderstelt dat de analyse nauwkeuriger zal zijn, naarmate er een groot residu zal zijn: “But does he not, in general, judge the accuracy of his analysis by the smallness of his residual?” (Economic Journal, maart 1940, t.a.p., blz. 155). Met andere woorden, Keynes zegt dat Tinbergen veronderstelt dat de residuen voldoen aan de voorwaarden van de Bell curve (residuen zijn klein), maar dat, als er dan toch een zwarte zwaan aan komt vliegen (een exceptioneel groot residu), deze zwarte zwaan alsnog wit geschilderd wordt onder de pretentie dat we de wereld dan zelfs beter begrijpen. Maar dat laatste is natuurlijk niet waar. Als we de zwarte zwanen wit schilderen, zien we ze nog minder aankomen. Zie: Harry Potter (werd als manuscript door alle grote uitgeverijen geweigerd), zie The Beatles (als beginnende band geweigerd door alle grote platenmaatschappijen), zie: kredietcrisis (zag geen enkele econoom aankomen).

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen