zondag 12 oktober 2014

De ontwikkeling van de AOW-uitgaven (1970-2010): echt en niet echt

In de ‘vergrijzings-
sommen’ die het CPB geregeld gemaakt heeft, speelt de AOW uiteraard een belangrijke rol. Volgens het CPB zou bij een zogenaamd constant arrangement de AOW tot grote problemen voor de overheidsfinanciën leiden. Dat wil zeggen dat als de AOW-uitkering welvaartsvast zou zijn, ofte wel even hard zou stijgen als de gemiddelde lonen van werknemers, de overheidsschuld van de overheid uit de hand zou lopen. De reden voor dat uit de hand lopen was natuurlijk de vergrijzing. Het aantal 65+-ers zal tot 2040 met ongeveer 75% toenemen. Voordat we gaan kijken hoe serieus deze boodschap van het CPB was, is het goed om eerst te kijken naar de ontwikkeling van de AOW in de afgelopen 40 jaar. In die periode is het aantal 65+-ers met veel meer toegenomen dan de verwachte toename voor de komende 30 jaar. In die zin ligt het ergste van de vergrijzing al achter ons. Heeft dat tot het ontsporen van de uitgaven geleid? Kijk daarvoor eens naar de bovenstaande tabel. De groene cijfers in die tabel geven de feitelijke ontwikkeling, de rode cijfers geven de ontwikkeling van de AOW weer als die welvaartsvast zou zijn geweest volgens de definitie van het CPB.Wat zien we? Ten eerste dat de afgelopen 40 jaar het aantal AOW-ers bijna verdrievoudigd is, van 1,1 naar 2,9 miljoen. Ten tweede zien we dat de feitelijke AOW-uitgaven in lopende euro’s flink zijn toegenomen (van 2,4 in 1970 naar 28,7 miljard euro in 2010), maar als je die bedragen relateert aan het nationaal inkomen van de diverse jaren, dan blijkt dat de AOW-uitgaven tamelijk constant zijn gebleven. We zien slechts een lichte stijging, namelijk van 4,1% naar 4,9%. Dus, ondanks die enorme toename van het aantal AOW-ers gebeurt er vrijwel niks met de AOW-uitgaven. Hoe dat komt, weten we al. De reden is eenvoudigweg dat de AOW niet welvaartsvast is geweest de afgelopen 40 jaar. Dat zien we ook aan de rode cijfers in de tabel. Die cijfers laten zien wat er gebeurd was als de AOW-uitkering wel welvaartsvast was geweest, dus mee was gestegen met de verdiende lonen. Dan nemen die uitgaven inderdaad dramatisch toe. We zouden dan nu al zo’n 12% van het nationaal inkomen aan de AOW moeten uitgeven. In feite is het nog niet eens 5%. Toch is het dramatische scenario nu juist wat het CPB ons de afgelopen 15 jaar steeds heeft voorgerekend. Komen we dus op terug. 
  

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen